WSK-PZL Warszawa-Okęcie PZL-230 Skorpion

W 1990 r. pod kierunkiem mgr. Inż. Andrzeja Frydrychewicza w PZL-Warszawa-Okęcie opracowano futurystyczny projekt samolotu pola walki, przeznaczonego do bezpośredniego wsparcia wojsk lądowych. Projekt powstał w oparciu o analizę potrzeb polskiego lotnictwa wojskowego w nowej sytuacji politycznej kraju. Konstrukcja była zbliżona do amerykańskiego Aresa. Samolot nazwano PZL-230 Skorpion. Maszyna ta przeszła niezwykle ciekawą ewolucję (różne warianty samolotu o różnej wielkości, układzie i napędzie).

Makieta PZL-230F Skorpion. Fot: internet.

Pierwszy PZL-230 był dwusilnikowym samolotem turbośmigłowym o układzie kaczki oraz udźwigu 2000 kg środków bojowych. Po analizie projektu, w 1991 r. sformułowano wojskowe wymagania taktyczno-techniczne. W 1992 r. przedstawiono makietę PZL-230F w postaci samolotu odrzutowego. Opracowano kilkanaście wersji samolotu, ale ostatecznie ewoluował on do samolotu z napędem odrzutowym o układzie trzech powierzchni nośnych z tylnym usterzeniem w układzie Rudlickiego lub klasycznym z podwójnym usterzeniem pionowym. W pracach nad samolotem brali również udział amerykanie. Ostatni projekt tego samolotu, oznaczony jako PZL-230D, miał być samolotem pola walki o dużej manewrowości, skonstruowanym w układzie trzech powierzchni nośnych, o charakterystykach STOL.
PZL-230 miał mieć cechy samolotu stealth, możliwość startu z lotnisk trawiastych oraz niektóre rozwiązania zunifikowane z F-16. Program został przerwany w 1994 r. na skutek braku funduszy na dalszy rozwój konstrukcji.
Poniżej przedstawiono trzy warianty projektu: I – z napędem turbośmigłowym, II – pokazany w postaci makiety oraz III – w końcowej postaci, także w wersjach dwumiejscowych PZL-230DT (szkolno-treningowej) i PZL-230DB (bojowej).

I – wersja turbośmigłowa

Samolot miał mieć płat trapezowy o konstrukcji kompozytowej z użyciem włokien węglowych. Płat miał być wyposażony w klapy, sterlotki oraz 6 węzłów podwieszeń uzbrojenia.
Kadłub miał mieć konstrukcję metalowo-kompozytową. W części przedniej umieszczono przedział uzbrojenia, za nim opancerzoną kabinę z fotelem katapultowanym, dalej zbiornik paliwa. Powierzchnie sterujące miały się składać z przedniego usterzenia poziomego wykonanego z kompozytów, steru wysokości współpracującego z klapą skrzydłową, pod statecznikiem miały się znajdować 2 węzły podwieszeń uzbrojenia. Pionowe powierzchnie sterowe miały być wkomponowane w spłaszczony z boków kadłub, z przodu pod kadłubem miała się znaleźć małą powierzchnia sterująca.
Samolot miał być wyposażony w wieloobwodowy układ sterowania aktywnego FBW.
Podwozie miało być chowane hydraulicznie, koła główne na wahaczach, ogumienie niskociśnieniowe, wyposażone w amortyzację olejowo-gazową.
Napęd miały stanowić dwa silniki turbośmigłowe Pratt & Whitney PT6A-67 o mocy 920 kW każdy w układzie pchającym. Zamierzano zastosować pięciołopatowe śmigła Hartzell oraz samozasklepiający się po uszkodzeniu zbiornik paliwa 900 dm3. Uzbrojenie miało się składać z działka kalibru 30 mm z zapasem amunicji 750 sztuk w przedniej części kadłuba lub alternatywnie z wieżyczki z działkiem kalibru 20 mm, naprowadzanym na cel systemem nahełmowym. Uzbrojenie główne miało być podwieszane na 8 węzłach pod skrzydłami i usterzeniem.

DANE TECHNICZNO-TAKTYCZNE:

Rozpiętość: 10,0 m
Długość: 9,50 m
Powierzchnia nośna: 16,00 m2
Masa własna: 2100 kg
Masa całkowita: 5000 kg
Masa paliwa wewnętrznego: 770 kg
Masa uzbrojenia podwieszanego: 2000 kg
Prędkość maksymalna: 640 km/h
Prędkość minimalna: 108 km/h
Czas wznoszenia: 50 m/s
Pułap: 10 000 m
Bojowy promień działania: 300 km
Rozbieg: 250 m
Dobieg: 220 m

II – wersja pokazana w postaci makiety (PZL-230F)

Samolot miał płat trójdzielny, kompozytowy z poszerzonym u nasady, pasmowym centropłatem. Na jego końcach zamocowano gondole silników. Zewnętrzne części płata miały trapezowy kształt i były wyposażone w sterlotki.
Kadłub miał konstrukcję metalowo-kompozytową. Opancerzona kabina posiadała unoszoną w tył do góry osłonę. PZL-230F posiadał poziome usterzenie w układzie kaczki, dwie trapezowe powierzchnie o skosie ujemnym. Zdwojone usterzenie pionowe umieszczono na gondolach silników.

Makieta PZL-230F Skorpion – widok z przodu. Fot: internet.

Samolot był wyposażony w wieloobwodowy układ sterowania aktywnego FBW.
Podwozie było chowane hydraulicznie do kadłuba i pod gondole silnikowe. Koła częściowo wystawały po schowaniu, chroniąc samolot w przypadku awaryjnego lądowania bez wypuszczonego podwozia.
Napęd stanowiły dwa silniki odrzutowe turbowentylatorowe. Rozpatrywano silniki Pratt & Whitney PW305 o ciągu 2325 daN, Textron Lycoming LF507 o ciągu 2780 daN i Garrett ATF3 o ciągu 2420 daN. Samolot był wyposażony w integralny, wielokomorowy zbiornik paliwa o pojemności 3500 dm3 w centropłacie.
PZL-230F byłwyposażony w zintegrowany system nawigacyjno-celowniczy ze stacją radiolokacyjną, FUR, ADF, DME, ILS, VOR, TACAN, GPS, MLS.
Uzbrojenie składało się z 5-lufowego działka GAU-12/U kalibru 25 mm z zapasem amunicji 250 sztuk. Uzbrojenie podwieszane było przenoszone na 7 lub 9 węzłach pod centropłatem.

Makieta PZL-230F Skorpion – prawa strona przodu kadłuba. Fot: internet.

DANE TECHNICZNO-TAKTYCZNE:

Rozpiętość: 9,00 m
Długość: 9,30 m
Powierzchnia nośna: 25,40 m2
Masa całkowita: 10 000 kg
Masa uzbrojenia podwieszanego: 4000 kg
Prędkość maksymalna: 1000 km/h
Pułap: 10 000 m
Bojowy promień działania: 300 km
Rozbieg: 400 m


Makieta PZL-230F Skorpion. Fot: internet.

III – wersja odrzutowa, w końcowej postaci

Samolot miał mieć płat trójdzielny, bez wzniosu, o konstrukcji kompozytowej, z poszerzonym u nasady pasmowym centropłatem, na jego końcach dwusegmentowy przekładkowy klapo-ster. Zewnętrzne części płata miały być trapezowe, ze slotami na całej rozpiętości i dwuszczelinowymi klapami Fowlera.
Kadłub miał mieć konstrukcję metalowo-kompozytową. Opancerzona kabina miała posiadać unoszoną w tył i do góry osłonę. Samolot miał posiadać przednie usterzenie płytowe w układzie kaczki: dwie trapezowe powierzchnie o skosie dodatnim i wzniosie ujemnym. Tylne usterzenie miało mieć układ Rudlickiego na wysięgnikach mocowanych do centropłata.
Samolot miał być wyposażony w wieloobwodowy układ sterowania aktywnego FBW.
Podwozie miało być chowane do kadłuba i centropłata. Koła główne miały być wyposażone w hydrauliczne hamulce tarczowe z amortyzacją olejowo-gazową.
Napęd miały stanowić 2 silniki turbowentylatorowe Lycoming LF507 o ciągu po 3750 daN umieszczone w gondolach nad centropłatem. Samolot miał być wyposażony w integralny, wielokomorowy zbiornik paliwa o pojemności 3500 dm3 w centropłacie. Awionika miała się składać ze zintegrowanego systemu nawigacyjno-celownizego ze stacją radiolokacyjną, FLIR, ADF, DME, ILS, VOR, TACAN, GPS, MLS.
Uzbrojenie miało się składać z 5-lufowego działka GAU-12/U kalibru 25 mm z zapasem amunicji 250 sztuk oraz podwieszanego uzbrojenia na 9 – 11 węzłach pod płatem, w tym z zasobnika z 4-lufowym działkiem GAU-8 kalibru 30 mm na węźle centralnym.

DANE TECHNICZNO-TAKTYCZNE:

Rozpiętość: 10,0 m
Długość: 12,10 m
Masa całkowita: 10 000 kg
Masa uzbrojenia podwieszanego: 4000 kg
Prędkość maksymalna: 1000 km/h
Czas wznoszenia: 90 m/s
Pułap: 10 000 m
Bojowy promień działania: 300 km
Rozbieg: 300 m
Dobieg: 300 m

Źródła:

  1. Internet.

POWRÓT